Vai trò của ngành công nghiệp chế biến rau quả

CNCB giữ vai trò quan trọng không chỉ riêng ngành sản xuất rau quả mà nó còn có ảnh hưởng lớn đối với ngành nông nghiệp nước ta, đến nền kinh tế quốc dân. Để làm rõ được vai trò của nó ta cần phải đặt trong mối quan hệ với: thúc đẩy phát triển ngành nông nghiệp; đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu; tạo việc làm và đóng góp vào ngân sách.

Thúc đẩy ngành nông nghiệp phát triển

Như ta đó biết thì ngành sản xuất rau quả là một ngành quan trọng trong ngành nông nghiệp nước ta, đặc biệt hơn là CNCBRQ ngày càng cho thấy tầm quan trọng, mức độ ảnh hưởng của nó đối với việc phát triển của các ngành khác trong nông nghiệp giai đoạn hiện nay. CNCBRQ tạo ra cho ngành nông nghiệp cơ sở vật chất vững chắc để phát triển, làm thay đổi bộ mặt nông thôn Việt Nam. Khi CNCBRQ phát triển sẽ thúc đẩy những vùng trồng nguyên liệu phát triển theo. Các nhà máy, xí nghiệp CBRQ tạo mọi điều kiện cho người sản xuất có thể trồng tập trung theo quy hoạch của nhà máy, người dân sẽ được hỗ trợ về vốn, kỹ thuật sản xuất, được nhà máy bao tiêu đầu ra. Do vậy, năng suất và chất lượng cây trồng cao, tránh được những tổn thất sau thu hoạch. Khi rau quả đó qua chế biến sẽ cho chất lượng cao hơn, làm cho giá trị của nó tăng lên so với lúc ban đầu, thời gian bảo quản cũng lâu hơn do vậy có thể vận chuyển và tiêu thụ ở nhiều nơi. Mặt khác khi không có CNCBRQ thì ngoài việc các loại rau quả được tiêu thụ một cách trực tiếp, tươi sống, chỉ sử dụng được trong một thời gian ngắn, hoặc có muốn bảo quản xử lý các loại rau quả được chỉ ở dạng thủ công như: muối, dầm, sấy khô thủ công bằng nhiệt của ánh nắng, đun khô… cho chất lượng thấp, chưa có những sản phẩm mới, đa dạng cho nên giá trị của các mặt hàng rau quả là rất thấp. CNCBRQ tạo ra một bộ mặt mới cho nông nghiệp nước ta, ngoài việc nó có tỷ trọng đóng góp ngày một lớn vào tổng sản lượng nông sản mà còn thúc đẩy các ngành khác cũng phát triển đi lên: thúc đẩy các doanh nghiệp chế biến lúa cũng cần có dây chuyền chế biến hiện đại nhằm tăng chất lượng cho các loại gạo của Việt Nam vốn kém về chất lượng. Chúng ta đều thấy rất rõ rằng trồng rau quả có hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với trồng các loại cây khác: lúa, các loại cây lương thực khác .

Đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu

- Nhu cầu tiêu dùng rau quả trong nước ngày một tăng do thu nhập và mức sống của dân cư ngày càng được nâng cao. Đặc biệt là nhu cầu tiêu thụ trái cây ngày một tăng nhanh. Nhu cầu của người dân hiện nay là rau quả phải được đảm bảo an toàn vệ sinh, chất lượng phải cao, có thể bảo quản lâu. Do vậy, CNCBRQ sẽ đáp ứng được những yêu cầu đó của người dân bởi vì nó tạo ra được những sản phẩm có chất lượng cao, đa dạng về chủng loại nên người dân dễ dàng có thể chọn lựa những sản phẩm rau quả phù hợp với nhu cầu của mình. Các loại rau quả khi qua các nhà máy chế biến với dây chuyền sản xuất hiện đại, khép kín, đồng bộ sẽ được xử lý nhanh chúng, đảm bảo vệ sinh, an toàn cho người sử dụng. Các mặt hàng rau quả hiện nay trên thị trường rất đa dạng, phong phú về chủng loại, mẫu mã đẹp, bao bì bảo quản rất cẩn thận, tạo được lòng tin đối với khách hàng.

- CNCB có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xuất khẩu rau quả ra nước ngoài. Nhu cầu tiêu thụ rau quả trên thế giới ngày càng gia tăng nhưng để có thể xuất khẩu được rau quả ra nước ngoài, đáp ứng được nhu cầu của họ thì không phải là việc dễ. Bởi vì ở các thị trường này đòi hỏi về điều kiện, tiêu chuẩn chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm rất gắt gao. Do vậy, phát triển ngành công nghiệp chế biến tạo điều kiện thuận lợi cho chúng ta có thể mở rộng thị trường ra nước ngoài. CNCBRQ sẽ tạo ra các loại sản phẩm rau quả có chất lượng cao, giữ nguyên được giá trị của các loại mặt hàng rau quả tươi sống, đảm bảo được an toàn vệ sinh thực phẩm. Còn đối với các loại chế phẩm từ rau quả thì CNCB tạo ra được nhiều loại hơn, chất lượng tốt hơn, thời gian bảo quản lâu hơn, bao bì, mẫu mã đẹp hơn, do vậy mà tạo ra được uy tớn với nước ngoài, xuất khẩu tăng nhanh hơn. Nhờ đó mà chúng ta có thể thõm nhập được vào nhiều thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản, EU…nâng được vị thế cho rau quả Việt Nam trên trường quốc tế. Từ đó chúng ta thu được nhiều ngoại tệ về cho đất nước.

Tạo việc làm và đóng góp vào ngân sách

- Một vai trò không kém phần quan trọng của ngành CNCBRQ là tạo việc làm cho không chỉ riêng ngành nông nghiệp mà còn tạo việc làm cho cả xã hội. Khi ngành CNCB phát triển nó buộc người sản xuất rau quả phải phát triển theo kiểu tập trung hơn, làm cho vùng đó phải huy động một lực lượng lao động tương đối lớn tham gia vào việc trồng các loại rau quả theo cách chuyên môn hóa, theo kiểu công nghiệp hơn. Do vậy, những lao động dư thừa ở nông thôn sẽ được huy động vào các doanh nghiệp chế biến theo kiểu mùa vụ, tạo thêm thu nhập cho họ trong lúc nhàn rỗi. Hoặc là họ được tuyển vào các khu công nghiệp chế biến làm công nhân lâu dài, huy động được nguồn nhân lực tại địa phương mà doanh nghiệp đặt nhà máy.

- CNCBRQ phát triển ngoài việc tạo thêm công ăn việc làm cho người lao động, tăng thu nhập cho người nông dân, nó còn đóng góp vào ngân sách quốc gia tương đối lớn. Ngoài việc thu được ngoại tệ lớn về cho đất nước từ xuất khẩu các mặt hàng rau quả, nó còn đóng các khoản thuế cho Nhà nước làm tăng ngân sách quốc gia.

Giảm giá thành sản phẩm chế biến

Các loại rau quả khi chưa qua chế biến, xử lý thì việc bảo quản là hết sức khó khăn và tốn nhiều chi phí, do vậy khi sản phẩm rau quả đến được tay người tiêu dùng có giá rất là cao. Chính vì phương pháp chế biến thô sơ, thủ công mà làm cho lượng rau quả sau khi thu hoạch giảm sút về cả số lượng và chất lượng, thời gian chế biến lâu, mất nhiều lao động do đó dẫn đến giá thành các loại rau quả cao. Khi ngành CNCBRQ phát triển với công nghệ chế biến hiện đại, chế biến nhanh hơn, thời gian bảo quản lâu hơn, tốn ít nhân công, do vậy mà chi phí cho một đơn vị chế biến rau quả thấp dẫn đến giá thành cũng thấp hơn, nâng cao được sức cạnh tranh với các mặt hàng rau quả của nước ngoài nhập khẩu.