Khái niệm, nội dung thu, chi và nguyên tác quản lý NSNN

Ngân sách nhà nước là một phạm trù kinh tế – lịch sử gắn liền với sự ra đời của nhà nước, gắn liền với kinh tế hàng hoá – tiền tệ. Ngân sách nhà nước tồn tại và phát triển cùng với sự tồn tại và phát triển của Nhà nước.

Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước ( Điều 1, Luật Ngân sách nhà nước năm 2002 ).

Biểu hiện bên ngoài, ngân sách nhà nước là một hệ thống bảng dự toán thu, chi bằng tiền của nhà nước được cấp có thẩm quyền quyết định trong một khoảng thời gian nhất định thường là một năm. Chính phủ quyết định dự toán các nguồn thu vào ngân sách nhà nước, đồng thời dự toán các khoản phải chi cho các hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội, an ninh quốc phòng…từ quỹ ngân sách nhà nước. Bảng dự toán này phải được quốc hội phê chuẩn.

Như vậy, có thể hiểu ngân sách nhà nước là dự toán (kế hoạch ) thu, chi bằng tiền của nhà nước trong một khoảng thời gian nhất định (phổ biến là một năm).

Cũng cần lưu ý rằng, thu, chi của nhà nước luôn luôn được thực hiện bằng luật pháp và do luật định ( về thu có các luật thuế và các văn bản luật khác; về chi có các chế độ, chính sách, tiêu chuẩn, định mức ). Về ý nghĩa kinh tế, hoạt động thu, chi của ngân sách thể hiện quá trình phân phối và phân phối lại giá trị tổng sản phẩm xã hội. Về bản chất xã hội, do nhà nước là đại diện của một giai cấp, nên ngân sách nhà nước cũng mang tính giai cấp, nó phục vụ trực tiếp cho yêu cầu thực hiện chức năng của nhà nước trong từng giai đoạn lịch sử nhất định.

Quỹ NSNN là toàn bộ các khoản tiền của Nhà nước, kể cả tiền vay có trên tài khoản của ngân sách Nhà nước các cấp.

Quỹ NSNN được quản lý tại kho bạc Nhà nước.

(St)